معرفی کتاب نرم‌افزارهای علم‌سنجی

در این مطلب هدف معرفی یکی از جدیدترین کتاب‌های منتشر شده در زمینه علم‌سنجی و استفاده از نرم‌افزارهای موجود جهت تحلیل شبکه‌های ارتباط علمی بوده است که متن معرفی توسط آقای محمدرضا نیازمند، یکی از نویسندگان این کتاب تهیه شده است.

.

آقای نیازمند در معرفی کتاب چنین گفته‌اند:

اثر حاضر که به عنوان یک اثر نو شناخته می‌شود به معرفی، ویژگی‌ها و نحوه‌ی استفاده از 5 نرم‌افزار مهم حوزه علم‌سنجی می‌پردازد و سعی دارد که متخصصان را با آنها آشنا کند و در ضمن برای آموزش به دانشجویان نیز می‌تواند بسیار کارآمد باشد. این نرم‌افزارها به سهولت تحلیل و سنجش علم، شبکه‌های اجتماعی و همکاری بین محققان کمک می‌کند. اکثر پایگاه‌های استنادی از جمله تامسون رویترز[1]، اسکوپوس[2] در قسمتی از وبگاه خود این مهم را در نظر گرفته‌اند که بتوان حجمی از داده‌ها را بر اساس درخواست کاربر و قالب مورد نظر فراخواند و برای تحلیل وارد نرم‌افزارها نمود. در برخی هم باید ابتدا تبدیل قالب[3] انجام گیرد تا برای نرم‌افزار قابل خواندن باشد. این کتاب به تمام جزئیات نرم‌افزارها اشاره نمی‌کند و صرفاً مطالب مهم و کاربردی آنها را در نظر گرفته است. از آنجا که حجم مطالب فارسی در مورد نرم‌افزارهای علم‌سنجی بسیار کم است، کتاب بر پایه‌ی تجربه‌ی کار با نرم‌افزارها به رشته‌ی نگارش درآمده است.

کتاب نرم‌افزارهای علم‌سنجی

همچنین ایشان در مورد نرم‌افزارهایی که در کتاب معرفی شده‌اند گفته‌اند:

نرم‌افزار Hist Cite

.

نرم‌افزار هيست سايت توسط تيم گارفيلد در موسسه اطلاعات علمي[4] توليد شده و براي تحليل داده‌ها با شيوه‌هاي علم‌سنجي و كتاب‌سنجي به كار مي‌رود. (صديقي،1390)

این  نرم افزار به محققان در مصور‌سازي نتايج جستجوي متن در پايگاه وب آف ساينس كمك مي‌نمايد. با اين نرم‌افزار، كه با هدف طراحي الگوريتم تاريخ نگاري پديد آمده است، مي‌توان با تجزيه و تحليل و سازماندهي نتايج يك جستجو، نمايش‌های مختلفي را به دست آورد (ستوده،1389). هدف اصلي اين نرم‌افزار تسهيل تحليل‌هاي كتاب‌سنجي و فعاليت‌هاي تصويرسازي براي متخصصان اين حوزه است (دستنامه هيست سايت،1390).

.

نرم افزار Publish or Perish

اين نرم افزار كه نام آن برگرفته از شعار معروف» بنویس یا بمیر» عصر علم سنجي است، امكان بازيابي و استخراج توليدات و استنادات دانشگاهي را از گوگل پژوهشگر[5] فراهم كرده و با تحليل آنها شاخص‌هاي بسياري را به دست مي‌دهد، از آن ميان مي‌توان به تعداد كل مقالات، تعداد كل استنادات، ميانگين استناد بر هر مقاله، ميانگين استناد بر هر نويسنده، ميانگين مقاله بر هر نويسنده، ميانگين استنادات در هر سال، اچ ايندكس و پارامترهاي وابسته، شاخص جي ايندكس، شاخص ايي ايندكس، نرخ استناد بر حسب سال و شمار نويسندگان در هر مقاله اشاره كرد (وبلاگ گروهی مطالعات سنجش کمی).

.

نرم افزار Pajek

پاژک برنامه‌ای کاربردی، تحت ویندوز[6]، برای تحلیل و ترسیم شبکه‌های بزرگ که هزاران یا حتی میلیون‌ها گره دارند. در زبان اسلووانیایی لغت پاژک به معنای عنکبوت است.

نرم‌افزار پاژک با استفاده از زبان برنامه‌نویسی دلفی (پاسکال) در نوامبر سال 1996 شکل گرفت. پاژک از جمله نرم‌افزارهایی است که به تحلیل و مصورسازی شبکه‌ها می‌پردازد. از آن جمله می‌توان به شبکه‌های همکاری، شبکه‌های مولکولی در شیمی، ساخت سلسله مراتب، شبکه‌های اینترنتی، شبکه‌های استنادی، شبکه‌های پخش مانند اخبار، داده‌کاوی و غیره پرداخت

.

نرم افزار VosViewer

بيشتر مقالات منتشر شده در متون كتاب‌سنجي بر يك نمايش گرافيكي ساده تكيه دارد كه با استفاده از نرم‌افزارهای رایانه‌ای مانند بسته نرم‌افزاری آماری علوم اجتماعی[7] و پاژك[8] به ترسيم نقشه در اندازه‌هاي كوچك مثل 100 مورد می‌پردازند اما براي نقشه‌هاي بزرگ‌تر ناكافي است اما نرم افزار VOSviewer مي‌تواند به طور ساده نقشه‌هايي شامل چندين هزار مورد ترسیم کند (ون اك ، والتمن ،2010).

.

نرم افزار Visone

ويزن يك طرح پژوهشي بلند مدت است كه مدل‌ها و الگوريتم‌هايي را براي تحليل و ديداري‌سازي شبكه‌هاي اجتماعي در دست بررسي دارد. اين طرح به طور مشترك از سوي گروه كامپيوتر و اطلاع‌رساني، گروه علوم سياسي و مديريت در دانشگاه كنستانس[9] در دست اجرا است.

.
علاقمندان جهت خرید آنلاین کتاب می‌توانند به این لینک مراجعه کنند.


[1] . Thomson Reuters (ISI)

[2] . Scopus

[3] . Format Convert

[4] ISI

[5] Scholar google (http://scholar.google.com)

[6]. از این نرم‌افزار نسخه‌ای تحت سیستم عامل لینوکس تهیه شده است.

[7] SPSS

[8] Pajek

[9] Constans University

Advertisements

6 thoughts on “معرفی کتاب نرم‌افزارهای علم‌سنجی

  1. با سلام
    من میخواستم بدونم ایا شما ردباره نرم افزار co-author.exe اطلاعی دارید؟ و همینطور نحوه ی کار با این نرم افزار. ممنون میشم اگر در این مورد راهنمایی کنید. من برای تحلیل شبکه اجتماعی هم نویسندگی به این نرم افزار نیاز دارم

    1. بنده برای تبدیل یک سری از داده‌های هم نویسندگی از نرم‌افزار کوآتور استفاده کردم که با مشکل عملیاتی مواجه شد و به عنوان جایگزین آن از نرم‌افزار wos2pajek بهره گرفته‌ام که امکان تبدیل داده‌های خروجی وبسایت وب آو ساینس ISI به فرمت شبکه پاجک را فراهم می‌آورد. در ویکی پاجک در این خصوص جستجو کنید اطلاعات مفیدی خواهید یافت.

  2. با سلام
    آقای اکبری تبار در زمینه تحلیل شبکه های هم نویسندگی که داده ها رو از پایگاه وب آو ساینس گرفته باشیم، کدوم یک از نرم افزارهای تحلیل شبکه کارایی بهتری دارد نسبت به بقیه؟ ممنون میشم اگه راهنمایی کنید

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s